Om even in te haken op de reactie van Niels heb ik meer verdiept in de mogelijkheid voor digitale uittreksels. Ruwweg 20% van de contacten, die burgers met de gemeente hebben, betreft de aanvraag van een uittreksel. Het zou een enorme stimulans zijn voor het gebruik van eGovernment wanneer het mogelijk zou zijn om een uittreksel geheel digitaal aan te verkrijgen Er bestaan verschillende soorten uittreksels: uittreksels uit de gemeentelijke basisadministratie, uittreksels uit het geboorteregister, uittreksels omtrent goed gedrag, etc. Alhoewel de aanvrager van een uittreksel bijna altijd een burger is, doet deze dit meestal op verzoek van een (overheids)organisatie. Er zijn verschillende redenen waarom uittreksels nodig zijn zoals: het doen van een examen, inschrijving bij een woningbureau, huwelijk of echtscheiding of de aanvraag van een uitkering. De echte gebruikers van deze uittreksels zijn respectievelijk onderwijsinstellingen, CBR, woningcorporaties, burgerlijke stand, rechtbanken, uitkeringsinstanties en deurwaarders. Het globale proces voor een gewaarmerkt uittreksel bij een gemeente ziet er als volgt uit: 1. Gebeurtenis die vraagt om een uittreksel. 2. Aanvragen van een uittreksel 3. Vaststellen van de identiteit van de aanvrager 4. De betaling van het uittreksel. 5. Produceren van het uittreksel: 6. Het leveren van het uittreksel aan de burger. 7. Overhandigen van het uittreksel aan een (overheids)organisatie. DigID kan momenteel voorzien in het vaststellen van de identiteit van de aanvrager. Ook de betaling van het uittreksel mag geen belemmering meer zijn om een digitaal uittreksel mogelijk te maken. Echter het probleem zit hem in de stappen 6 en 7. De globale eisen een elektronisch gewaarmerkt uittreksel vanuit gemeenten zijn:

• de gegevens op het papieren product moeten ook in het elektronisch product aanwezig kunnen zijn.
• de vorm van het elektronisch product moet identiek kunnen zijn aan het papieren product. Dit is dus bijvoorbeeld inclusief gemeentelogo.
• het elektronisch waarmerk biedt minimaal een gelijkwaardige vorm van beveiliging ten opzichte van papieren waarmerk, ofwel de ontvanger moet kunnen controleren of het bewuste uittreksel authentiek is: - controle of het elektronisch uittreksel is uitgegeven door de bewuste gemeente. - controle of de gegevens op het elektronisch uittreksel niet gemanipuleerd zijn.

Het eenvoudigweg zelf uitprinten van een uittreksel is niet mogelijk aangezien niet aan deze eisen kan worden voldaan. De echtheidskenmerken ontbreken en een handige photoshopper kan het uitreksel eenvoudig manipuleren. Het digitaal overhandigen van het uittreksel, bijvoorbeeld in PDF, zou een mogelijke oplossing zijn voor dit probleem. Het is echter een kwestie van tijd voordat organisaties zoals woningcorporaties, het CBR en onderwijsinstellingen deze elektronische uittreksels accepteren. Bij de KVK is het momenteel al mogelijk om elektronisch gewaarmerkte uittreksels aan te vragen. Een elektronisch ondertekend PDF-document garandeert de identiteit van de ondertekenaar (de handtekening) en dat het PDF-document tijdens het versturen niet is gewijzigd. Helaas gaan deze ontwikkelingen erg traag. Technisch is het geen probleem meer. Het bedrijf Verisign biedt technologie waarmee PDF documenten ondertekend kunnen worden. Hiernaast laat de KVK zien dat de documenten rechtsgeldig zijn. Het lijkt meer op een geval van het ’paarse krokodil’-syndroom. Alhoewel er geen concrete realisatieplannen voor de digitale kluis bekend zijn, is het concept van de digitale kluis vermeldenswaardig. Onder digitale kluis wordt hier verstaan: het instrument waarmee de burger zelf anderen kan autoriseren voor het inzien van (delen van) zijn eigen gegevens. In de context van uittreksels GBA zou dit betekenen dat de burger bijvoorbeeld een schoolinstelling toestemming geeft voor het inzien van bepaalde gegevens. Dit zou betekenen dat de huidige vorm van uittreksel overbodig worden. Lees meer: Elektronische Overheid - Elektronisch uittreksel GBA (pdf)